De chef treitert vaak net zo hard mee

Bron: AD,   14-11-2003 door: Evert Kooij 

13 Procent van de Nederlanders wordt op het werk gepest. Soms zijn de treiteraars zich niet van hun gedrag bewust. ,,'Hé Kale!' gaat op den duur aan je vreten.''

Het werd de 28-jarige werkneemster van een familiebedrijf vorige week te veel: ze nam ontslag nadat ze zeven maanden lang was getreiterd en geïntimideerd. Niet zozeer door collega's, maar door de directeur-eigenaar, die haar voortdurend als sexobject aansprak.

,,Aanvankelijk vergeleek ik het met het pesten zoals ik dat van school kende. Ik dacht dat het een kwestie van wennen was, maar de man ging steeds verder. Hij schrok er zelfs niet voor terug om mij bij zijn klanten te introduceren als de sexbom van het bedrijf.'' Onder haar ruim 20 collega's waren, afgezien van de vrouw en de dochter van de directeur, geen vrouwen. ,,Op steun kon ik niet rekenen. Ook van de dochter niet, die was al zo aan het gedrag van haar vader gewend dat ze nergens meer van opkeek.''

Een personeelsuitje zou mogelijk de oplossing bieden. Bij die gelegenheid werd het functioneren van het bedrijf en de medewerkers besproken en van dat moment maakte de jonge vrouw gebruik om het gedrag van haar baas aan de orde te stellen. Het bracht haar alleen maar verder in de problemen. ,,Hij schreeuwde dat ik mijn werk niet goed deed. En als het in het bedrijf weer eens over sex ging, zei de directeur op een pesterige manier dat je daar niet over mag praten als ik er bij was. 'Zij is een muurbloempje', zei hij dan. En ineens werd ik ook niet meer uitgenodigd voor de wekelijkse personeelsvergadering.''

De inmiddels werkloze vrouw wil anoniem blijven, maar ze nam deze week wel deel aan het congres over pesten op het werk. Daar hoorde ze dat er heel wat wordt afgetreiterd. En net als in haar geval zijn het opvallend vaak leidinggevenden die zich daar schuldig aan maken. Volgens Helma de Baay, maatschappelijk werker bij Philips Lighting, zijn pestende collega's of chefs zich soms helemaal niet bewust van wat ze aanrichten. ,,Ze noemt het voorbeeld van werknemers die in hun werkomgeving worden genegeerd. ,,Dat is vreselijk. En als iemand elke dag maar weer met 'Hé kale' wordt aangesproken, gaat dat op den duur aan je vreten.''

Het managment is over het algemeen niet erg attent op pestgedrag. Zelfs Lizzy Doorewaard, directeur van het organiserende congresbureau SBI, moest bekennen dat bij haar een medewerker is opgestapt omdat ze het plagen niet meer aankon. ,,Ze voelde zich geïntimideerd door een collega die erg dominant was. Maar ik had dat niet door.''

In grote bedrijven en instellingen kunnen slachtoffers van pestgedrag zich bij vertrouwenspersonen beklagen. In het hiervoor genoemde familiebedrijf ontbrak een dergelijke mogelijkheid. ,,De vrouw van de directeur deed personeelszaken, bij haar kon ik niet aankomen.'' Helemaal klaar is de vrouw nog niet met haar voormalige baas. ,,Hij had de gewoonte om ons salaris soms te laat over te maken. Om ons scherp te houden, zei hij. Ook nu heb ik nog geld tegoed.''